10. Mülkiye Uluslararası İlişkiler Kongresi

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü tarafından düzenlenen Mülkiye Uluslararası İlişkiler Kongresi’nin onuncusu, “Tarih içinde Kuram, Kuram içinde Tarih” teması etrafında Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplininde uzun süredir tartışılan temel bir sorunu yeniden ele almayı amaçlamaktadır: Tarihsel özgüllük ile teorik genelleme arasındaki ilişki nasıl kavramsallaştırılmalı ve tarihsel bağlam ile kuramsal açıklama arasında tutarlı bir sentez kurmak mümkün müdür? Uluslararası İlişkiler literatüründe tarih ile kuram sıklıkla birbirinden ayrı, hatta kimi zaman karşıt bilgi biçimleri olarak ele alınmıştır. Bir yanda ampirik tarihsel çalışmaların kuramsal soyutlamadan yoksun olduğu; diğer yanda teorik modellerin tarihsel bağlamdan kopuk kaldığı yönündeki eleştiriler, disiplinin entelektüel gelişimine uzun süre yön vermiştir. Ancak son yıllarda tarihsel sosyoloji, küresel tarih, eleştirel uluslararası politik ekonomi ve sosyal bilimler felsefesi alanlarındaki gelişmeler, bu ikili ayrımın yeniden düşünülmesi gerektiğini göstermektedir. Bu kongre, tarih ile kuram arasındaki ilişkinin yalnızca metodolojik bir mesele değil; aynı zamanda ontolojik, epistemolojik ve felsefi bir sorun olduğunu kabul eden bir perspektiften hareket etmektedir. Amaç, teorik yenilik ile tarihsel açıklama arasında yeni bağlantılar kurarak Uluslararası İlişkiler disiplininde açıklama, nedensellik ve kavramsallaştırma biçimlerini yeniden tartışmaya açmaktır. Günümüz dünya siyaseti, Uluslararası İlişkiler teorisinin yerleşik varsayımlarını yeniden değerlendirmeyi zorunlu kılan çok katmanlı dönüşümlere sahne olmaktadır: • büyük güç rekabetinin geri dönüşü ve liberal uluslararası düzenin krizine ilişkin tartışmalar • küresel kapitalizmin yapısal dönüşümleri ve eşitsiz gelişme dinamiklerinin yeniden görünür olması • Antroposen bağlamında insan-doğa ilişkilerinin siyasal analize dahil edilmesi • dijitalleşme ve arşiv erişimindeki dönüşümlerin tarihsel araştırma pratiklerini yeniden şekillendirmesi • disiplin içinde meta-teorik ve metodolojik tartışmaların yeniden canlanması Bu gelişmeler, teorinin tarih dışı soyut modeller olarak ele alınmasının sınırlarını ortaya koyarken, tarihsel analizlerin de güçlü kavramsal çerçeveler olmaksızın açıklayıcı kapasitesini kaybedebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda kongre, tarih ve kuramın karşılıklı kurucu ilişkisini yeniden düşünmeyi ve Uluslararası İlişkilerde tarihsel açıklamanın rolünü disipliner düzeyde yeniden konumlandırmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede X. Mülkiye Uluslararası İlişkiler Kongresi, tarih ile teori arasındaki etkileşimi yalnızca tartışmak değil, disiplinin teorik ve metodolojik yönelimlerini yeniden düşünmeye davet eden bir tartışma zemini oluşturmayı amaçlamaktadır.