Barış Harekâtının 50. Yılında Uluslararası Kıbrıs Sempozyumu

İlkçağlardan günümüze tarihî, coğrafi, ticari, ekonomik, siyasi, askerî ve kültürel yönleriyle oldukça önemli bir jeopolitik konuma sahip olan Kıbrıs, günümüzde de Doğu Akdeniz ve Ortadoğu hâkimiyetinin belirgin bir üssü konumundadır. Kıbrıs, tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Yaklaşık üç yüzyıl Osmanlı hâkimiyetinde kalan adanın 1878’de Birleşik Krallık’a devri ve 1914’te de bu ülke tarafından işgal edilmesiyle hâkimiyet el değiştirmiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Birleşik Krallık’ın sömürgelerinden aşamalı olarak çekilmesi kapsamında Kıbrıs’ı tahliye süreci başlamıştır. Bu süreçte Rumlar, adayı Yunanistan’a bağlama idealleri olan Enosis’i gerçekleştirme düşüncesine kapılmışlardır. Bu plan karşısında 1950’lerin ortalarından itibaren Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri ise adanın iki toplumlu tek devlet olarak yönetilmesini öngörmüşlerdir. 1959’da imzalanan Londra ve Zürih Antlaşmalarının sonucunda 1960’ta Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın garantörlüğünde, yönetimini Türk ve Rum toplumlarının paylaştığı Kıbrıs Cumhuriyeti ilan edilmiştir. 1964 ve 1967 yıllarında Türk nüfusa yönelik soykırıma varan saldırılar sonrası, Türk hükümetleri önce diplomatik sonra da askeri yollarla Eokacı Rum tehdidini ortadan kaldırmaya çalışmışlardır. 1974’e gelindiğinde uluslararası barışın tesisini gerçekleştirmek için uluslararası hukuk çerçevesinde garantörlük yetkisini de kullanan Türkiye, Temmuz ve Ağustos aylarında iki ayrı çıkarma yaparak adadaki güvenliği sağlamıştır. 1975’te adada Kıbrıs Federe Türk Devleti kurulmuş ve 1983’te de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edilmiştir. Günümüzde BM nezdinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sadece Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınmaktadır. Kıbrıs Barış Harekatı ile varlıkları teminat altına alınan Kıbrıs Türkleri 21. Yüzyılın başında yeni reel durumlarla karşı karşıya kalmışlardır. Biz bu durumu Sempozyumda iki perspektifte ele almak istiyoruz. İlki Ekonomi-politik; İkincisi Sosyo-kültürel bağlam. Bu iki bağlam sadece Kıbrıs Türklerini değil, Türkiye’yi de doğrudan ilgilendiren içeriğe sahiptir şüphesiz. İlk olarak “Kıbrıs’ın merkezinde bulunduğu Doğu Akdeniz” Uluslararası güçlerin karşı karşıya geldiği sıcak bir bölge konumuna gelmiştir. Antik dönemde önemli bir alan konumundaki Levant bölgesinin hinterlandında olan Doğu Akdeniz günümüzde bir taraftan yeni doğal gaz rezervleri, diğer taraftan doğudan gelen yeni ticari yolları ile gündeme gelmektedir. Bu durum Doğu Akdeniz’i ve onun merkezindeki Kıbrıs’ı uluslararası ekonomi politiğin ve bunun sonucunda da uluslararası ilişkilerin odağına çekmektedir. Kıbrıs günümüzde sadece Türkiye için değil tüm bölge ve küresel ekonomi politik için önemli bir konumda bulunmaktadır. Bunun anlamı ve Türk toplumunun geleceği açısından çeşitli yönlerden yapılması gerekenler sempozyumun ana konularından birisini teşkil etmektedir. İkinci olarak Kıbrıs toplumsal ve kültürel zenginlikleri açısından da incelenmeyi hak etmektedir. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Kıbrıs, kültürel unsurlarla ilgili farklı zenginlikleri de içerisinde barındırmaktadır. Antik çağlardan itibaren insanoğlunun anlatılarında kendisine yer edinen Kıbrıs’ta zaman içerisinde adanın kendine has üslubuyla bir sosyal ve kültürel birikim de meydana gelmiştir. Sözü edilen birikimin değerlendirilmesi kültür tarihi, dilbilimi, edebiyat, sosyoloji, din, eğitim, sanat tarihi ve mimariyle ilgili araştırma yapan günümüz bilim insanları için aydınlatıcı olacaktır. Toplumsal değişimi ilgilendiren her olayın, basın-yayın üzerinden medyaya yansıyan yönlerinin değerlendirilmesi de sosyal bilimlerin farklı disiplinleri açısından önem arz edecektir. Diğer yandan Sosyal bilimlerin bu sayılan alanlarında Kıbrıs Türk toplumunun ayrıntılı sosyo-kültürel envanterini çıkarmak ve geleceğe dönük yeni perspektifler sunmak Sempozyumun amaçları arasındadır. Necmettin Erbakan Üniversitesi olarak bu tarihi sorumluluğun bilincinde 2024 yılı içerisinde "Kıbrıs Barış Harekâtının 50. Yılı" münasebetiyle uluslararası bir sempozyum düzenlenecektir. *Kongremiz akademik teşvik kriterlerini sağlamaktadır. Sempozyum Konuları Kıbrıs Tarihi Kıbrıs’ta Sanat ve Mimari Kıbrıs’ta Sosyo-Kültürel Yaşam Kıbrıs’ta Sosyal Yapı ve Değişim Kıbrıs’ta Dini Hayat Kıbrıs’ta Vakıflar ve Vakıf hizmetlerinin Geliştirilmesi Kıbrıs’ta Halk Kültürü Kıbrıs’ta Edebiyat ve Dil Çalışmaları Kıbrıs Basını ve Medyası Kıbrıs’ta Dini Hayat Kıbrıs’ta Ekonomik Hayat Kıbrıs’ta İskân ve Göç Türk Dünyası ve Kıbrıs İslam Dünyası ve Kıbrıs Kıbrıs Jeo-Politiği ve Jeo-Stratejisi Kıbrıs Ekonomi-Politiği Kıbrıs ve Avrupa Birliği Kıbrıs Özelinde Güvenlik Politikaları KKTC’ye Uygulanan Ambargo ve Etkileri Kıbrıs Barış Harekâtı’nın Türkiye’ye Yansımaları Uluslararası Sistemde Kıbrıs Küresel ve Bölgesel Bağlamda Kıbrıs Londra ve Zürih Antlaşmaları Kıbrıs Barış Harekâtı Kıbrıs Federe Devleti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Münhasır Ekonomik Bölge Anlaşması Doğu Akdeniz Enerji Kaynakları Doğu Akdeniz’de Ticari Hareketlilik Doğu Akdeniz Güvenliği Kıbrıs Liderleri Kıbrıs Bağımsızlık Hareketi Mavi Vatan Manavgat Suyu Projesi